59% vrijstaand, 13% rijtjeshuizen in Lollum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Lollum is een klein dorp: 145 woningen, 145 huishoudens en 310 inwoners, gemiddeld 2,2 per huishouden. Van die woningen is 85 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 59 procent van de woningen staat vrij, nog eens 27 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Geen van de woningen is jonger dan tien jaar; bij elke installatie hier kijkt de schouw dus naar een bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 305.000 waard (WOZ), 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Lollum neemt met 3.250 kWh per jaar 96 procent meer af dan een tussenwoning (1.660 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 59 procent vrijstaande woningen en 13 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Lollum een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.977 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

85 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Lollum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 17 naar 46, 171 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.724 naar 1.163 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.709 kWh teruglevering per woning zit Lollum tussen de buurdorpen in: Waaksens levert het meest terug (3.270 kWh), Achlum het minst (1.330 kWh). In aandeel zonnedaken (47 procent) zit Lollum tussen Tzum (50 procent) en Arum (47 procent) in.

Aan aardgas verbruikt een woning in Lollum 1.163 kubieke meter per jaar, 26 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.724 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. 3 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 0 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Lollum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Lollum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Lollum een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Lollum daalde sinds 2020 van 3.169 kWh naar 2.977 kWh in 2024, 6 procent minder; daarmee zit het dorp 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ruim de helft weer terug: 1.709 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.709 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Lollum zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Lollum is jong: in 2018 stonden er 17 installaties, in 2022 46, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 53 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 77 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Lollum op 47 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 46 installaties met samen 200 kWp, gemiddeld 4,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 28 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 36 van 83 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 145 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Lollum: 2 personen, 2.977 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.709 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 505 in het eerste jaar, gemiddeld € 600 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,6 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.