Zonnestroom uit Zandberg.
Ook als de zon weg is.

Zandberg telt 30 woningen en 30 huishoudens, met 50 inwoners. 43 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 50 procent van de woningen staat vrij, nog eens 10 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 236.000, 22 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Zandberg neemt gemiddeld 1.110 kWh af, een vrijstaande woning 4.470 kWh, 303 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Zandberg.

Een woning in Zandberg nam in 2024 gemiddeld 2.970 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Borger-Odoorn (3.070 kWh) en 9 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.140 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Zandberg afneemt. Ter vergelijking: in Drenthe is dat gemiddeld 1.272 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.140 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Zandberg: 2 personen, 2.970 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.140 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 448 in het eerste jaar en gemiddeld € 541 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Zandberg is 1.210 kubieke meter per woning per jaar, 25 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.700 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 2.550 kWh naar 2.970 kWh (16 procent).

Enexis beheert het stroomnet in Zandberg. Het CBS rekent Zandberg tot een landelijke omgeving.

De richting in Zandberg is duidelijk: 167 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 29 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Ter Apelkanaal, 2e Valthermond, Musselkanaal, Ter Apel, Mussel zit Zandberg met zijn teruglevering in de middenmoot (1.140 kWh tegenover 2.490 kWh in 2e Valthermond).