1,6 auto's per huishouden in Wiuwert.
Laad ze op eigen zonnestroom.

Aan aardgas verbruikt een woning in Wiuwert 1.010 kubieke meter per jaar, 10 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.450 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 0 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in Wiuwert meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Wiuwert is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Wiuwert een landelijke omgeving.

Wiuwert is een klein dorp: 117 woningen, 115 huishoudens en 285 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 80 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 59 procent van de woningen staat vrij, nog eens 25 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Van de woningen is 4 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 341.000 waard (WOZ), 18 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Wiuwert neemt met 3.360 kWh per jaar 66 procent meer af dan een tussenwoning (2.020 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 1,6 auto's per huishouden wordt in Wiuwert veel gereden, en elke auto die elektrisch wordt, voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan de 3.060 kWh die een woning hier nu afneemt. Een thuisbatterij en een slimme laadpaal horen dan bij elkaar: overdag de auto en de batterij op eigen zon, 's nachts bijladen in de goedkoopste uren van een dynamisch contract, en 's avonds het huis uit de batterij.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 16 procent tegenover 39 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Wiuwert is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 13 naar 48, 269 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.450 naar 1.010 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.460 kWh teruglevering per woning zit Wiuwert tussen de buurdorpen in: Britswert levert het meest terug (1.820 kWh), Mantgum het minst (1.353 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen deelt Wiuwert de eerste plek in de buurt met Easterwierrum: 54 procent.

Voor een dorp van 117 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Wiuwert: 3 personen, 3.060 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.460 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 493 in het eerste jaar, gemiddeld € 591 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,8 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,6 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Wiuwert daalde sinds 2020 van 3.300 kWh naar 3.060 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.460 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.460 kWh uit de rekening van Wiuwert.

De zonnestroom in Wiuwert is jong: in 2018 stonden er 13 installaties, in 2022 48, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 100 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 85 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Wiuwert op 54 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 9 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 48 installaties met samen 195 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 10 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 52 van 83 in teruglevering per woning.