11% rijtjeshuizen in Easterwierrum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Easterwierrum is een klein dorp: 141 woningen, 140 huishoudens en 330 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 78 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 88 procent van de voorraad, tegenover 5 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 285.000, 5 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Easterwierrum neemt met 3.600 kWh per jaar 116 procent meer af dan een hoekwoning (1.670 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met maar 11 procent rijwoningen bestaat Easterwierrum vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.830 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

78 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Easterwierrum 96 procent zonnestroominstallaties bij, van 26 naar 51. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.510 naar 980 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Easterwierrum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Met 1.630 kWh teruglevering per woning zit Easterwierrum tussen de buurdorpen in: Raerd levert het meest terug (1.690 kWh), Weidum het minst (1.047 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen deelt Easterwierrum de eerste plek in de buurt met Wiuwert: 54 procent.

Aan aardgas verbruikt een woning in Easterwierrum 980 kubieke meter per jaar, 7 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.510 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Easterwierrum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Easterwierrum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Easterwierrum een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Easterwierrum steeg sinds 2020 van 2.760 kWh naar 2.830 kWh in 2024, 3 procent meer; daarmee zit het dorp 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.630 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Easterwierrum is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.630 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Het gaat hard: van 26 installaties in 2018 naar 51 in 2022, een groei van 96 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 38 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 42 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Easterwierrum op 54 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 9 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 51 installaties met samen 185 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 10 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 43 van 83 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 141 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Easterwierrum: 2 personen, 2.830 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.630 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 491 in het eerste jaar en gemiddeld € 584 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.