61% vrijstaand, 11% rijtjeshuizen in Boazum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Boazum is een klein dorp: 169 woningen, 165 huishoudens en 395 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 83 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 61 procent van de woningen staat vrij, nog eens 25 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 346.000 waard (WOZ), 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Boazum neemt met 3.646 kWh per jaar 194 procent meer af dan een tussenwoning (1.240 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Boazum is 1.137 kubieke meter per woning per jaar, 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.668 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.144 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Boazum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Boazum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Boazum een landelijke omgeving.

Met 61 procent vrijstaande woningen en 11 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Boazum een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.110 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Met 1,5 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Boazum veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Boazum is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 16 naar 53, 231 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.668 naar 1.137 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.670 kWh teruglevering per woning zit Boazum tussen de buurdorpen in: Lytsewierrum levert het meest terug (2.430 kWh), Dearsum het minst (1.420 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 48 procent het laagst van de buurt; Wiuwert zit op 54 procent.

In de gemeente Súdwest-Fryslân neemt een woning gemiddeld 2.500 kWh stroom per jaar af; in Boazum was dat in 2024 3.110 kWh, 24 procent hoger dan dat gemiddelde en 24 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.670 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Boazum is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.670 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Boazum is jong: in 2018 stonden er 16 installaties, in 2022 53, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 150 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 33 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Boazum op 48 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 3 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 53 installaties met samen 340 kWp, gemiddeld 6,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 16 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 26 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 41 van 83 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 169 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Boazum: 3 personen, 3.110 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.670 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 510 in het eerste jaar en gemiddeld € 608 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.