86% koop in Mantgum, 50% in de gemeente.
Eigen dak, eigen stroom.

Mantgum is een klein dorp: 467 woningen, 465 huishoudens en 1.130 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. Van die woningen is 86 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 66 procent van de voorraad, tegenover 15 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 347.000, 39 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Mantgum neemt gemiddeld 2.100 kWh af, een vrijstaande woning 3.365 kWh, 60 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Mantgum.

86 procent koopwoningen tegenover 50 procent in de gemeente: in Mantgum kunnen meer huishoudens dan elders in Leeuwarden zelf kiezen voor panelen en een batterij. De cijfers laten zien wat dat oplevert: 1.353 kWh teruglevering per woning op 2.870 kWh afname. Een batterij houdt dat middagoverschot thuis voor de avond, en blijft van jullie zolang het huis dat is.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 30 procent tegenover 43 procent in de gemeente Leeuwarden. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Mantgum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 80 naar 185, 131 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.475 naar 1.066 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

De stroomafname per woning in Mantgum daalde sinds 2020 van 2.984 kWh naar 2.870 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp 30 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh).

Tegenover die afname staat 1.353 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.353 kWh uit de rekening van Mantgum.

De zonnestroom in Mantgum is jong: in 2018 stonden er 80 installaties, in 2022 185, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 57 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 47 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Mantgum op 50 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 16 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 185 installaties met samen 687 kWp, gemiddeld 3,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp gedeeld op plek 8 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 17 van 32 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 467 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Mantgum: 2 personen, 2.870 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.353 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 470 in het eerste jaar, gemiddeld € 563 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.353 kWh teruglevering per woning zit Mantgum tussen de buurdorpen in: Britswert levert het meest terug (1.820 kWh), Weidum het minst (1.047 kWh). In aandeel zonnedaken (50 procent) zit Mantgum tussen Easterwierrum (54 procent) en Weidum (37 procent) in.

Aan aardgas verbruikt een woning in Mantgum 1.066 kubieke meter per jaar, 37 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.475 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 1 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Mantgum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Mantgum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Mantgum tot een landelijke omgeving.