84% van Terkaple woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Terkaple is een klein dorp: 105 woningen, 100 huishoudens en 225 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

Van de woningen is 5 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 415.000 waard (WOZ), 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 52 procent van de woningen staat vrij, nog eens 30 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Een vrijstaande woning in Terkaple neemt met 4.080 kWh per jaar 157 procent meer af dan een hoekwoning (1.590 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

In Terkaple is 84 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.280 kWh teruglevering per woning op 3.130 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

De gemiddelde WOZ-waarde van € 415.000 ligt 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; duurdere huizen zijn meestal ruimere huizen met meer dak en meer verbruik.

Het aantal zonnestroominstallaties in Terkaple is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 14 naar 34, 143 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 37 procent, van 1.700 naar 1.070 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Terkaple is 1.070 kubieke meter per woning per jaar, 17 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.700 kubieke meter: 37 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Terkaple meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Terkaple is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Terkaple een landelijke omgeving.

Met 1.280 kWh teruglevering per woning zit Terkaple tussen de buurdorpen in: Snikzwaag levert het meest terug (2.480 kWh), Terherne het minst (900 kWh). In aandeel zonnedaken (52 procent) zit Terkaple tussen Goingarijp (55 procent) en Terherne (38 procent) in.

Voor een dorp van 105 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Terkaple: 2 personen, 3.130 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.280 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 474 in het eerste jaar, gemiddeld € 572 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,1 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Terkaple daalde sinds 2020 van 3.380 kWh naar 3.130 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.280 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.280 kWh uit de rekening van Terkaple.

De zonnestroom in Terkaple is jong: in 2018 stonden er 14 installaties, in 2022 34, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 79 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 36 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Terkaple heeft 52 procent zonnepanelen, 6 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 34 installaties met samen 166 kWp, gemiddeld 4,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 24 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 46 van 51 in teruglevering per woning.