Gemiddeld € 460.000 WOZ in Terherne.
Groot huis, groot dak, grote winst.

Terherne telt 559 woningen en 375 huishoudens, met 720 inwoners (gemiddeld 1,9 personen per huishouden). 75 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 460.000 waard (WOZ), 59 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 67 procent van de woningen staat vrij, nog eens 17 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Terherne neemt gemiddeld 1.930 kWh af, een twee-onder-een-kapwoning 2.520 kWh, 31 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Terherne.

Bij een WOZ-waarde van gemiddeld € 460.000 staan in Terherne vooral ruime huizen, en die hebben een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan het huis op dat moment gebruikt: 900 kWh teruglevering per woning per jaar. Hier past een groter pakket van 10 tot 16 kWh, dat dat overschot tot de avond vasthoudt, en bij een 3-fase-aansluiting een 3-fase-batterij.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 14 procent tegenover 30 procent in de gemeente De Fryske Marren. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Terherne is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 33 naar 148, 348 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.180 naar 830 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Aan aardgas verbruikt een woning in Terherne 830 kubieke meter per jaar, 13 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (950). In 2020 was dat nog 1.180 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.330 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Terherne meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Terherne is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Terherne een landelijke omgeving.

In Terherne gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Terkaple, Goingarijp, Akkrum, Jirnsum, Akmarijp): 900 kWh, terwijl Akmarijp op 2.020 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 38 procent het laagst van de buurt; Goingarijp zit op 55 procent.

In de gemeente De Fryske Marren neemt een woning gemiddeld 2.740 kWh stroom per jaar af; in Terherne was dat in 2024 2.320 kWh, 15 procent lager dan dat gemiddelde en 7 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 900 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 900 kWh uit de rekening van Terherne.

De zonnestroom in Terherne is jong: in 2018 stonden er 33 installaties, in 2022 148, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 136 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 90 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Terherne op 38 procent van de daken; in de gemeente De Fryske Marren als geheel is dat 56 procent, dus 18 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 148 installaties met samen 541 kWp, gemiddeld 3,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp op plek 33 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 51 van 51 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Terherne: 2 personen, 2.320 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 900 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 357 in het eerste jaar, gemiddeld € 431 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 13,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.