1.216 m³ gas per woning in Stroobos.
Stap voor stap naar stroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Stroobos is 1.216 kubieke meter per woning per jaar, 33 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.735 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 0 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Stroobos meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Stroobos de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Stroobos tot een landelijke omgeving.

Stroobos is een klein dorp: 129 woningen, 120 huishoudens en 305 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. Van die woningen is 83 procent een koopwoning; in de gemeente Achtkarspelen is dat 64 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 56 procent van de woningen staat vrij, nog eens 17 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 255.000 waard (WOZ), 12 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Stroobos neemt gemiddeld 2.270 kWh af, een vrijstaande woning 3.559 kWh, 57 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Stroobos.

1.216 kubieke meter gas per woning: in Stroobos zit een groot deel van de energierekening nog in de gasmeter. Wie de komende jaren een (hybride) warmtepomp neemt, ziet dat verbruik naar stroom verhuizen, vooral in de winter en in de avond. Een thuisbatterij die dan al staat, laadt op goedkope uren en voedt de warmtepomp op de dure; nu al vangt hij het zonoverschot van 1.255 kWh per woning voor de avond.

83 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Stroobos is tussen 2020 en 2022 minstens verdubbeld: van 14 naar 37, 164 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.735 naar 1.216 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Stroobos stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

De stroomafname per woning in Stroobos daalde sinds 2020 van 3.508 kWh naar 3.223 kWh in 2024, 8 procent minder; daarmee zit het dorp 29 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.255 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.255 kWh uit de rekening van Stroobos.

De zonnestroom in Stroobos is jong: in 2020 stonden er 14 installaties, in 2022 37, ruim een verdubbeling in 2 jaar. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Stroobos heeft 41 procent zonnepanelen, 5 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 37 installaties met samen 210 kWp, gemiddeld 5,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 14 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Achtkarspelen staat het dorp op plek 8 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 5 van 12 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 129 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Stroobos: 3 personen, 3.223 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.255 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 476 in het eerste jaar en gemiddeld € 576 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.255 kWh teruglevering per woning zit Stroobos tussen de buurdorpen in: Lutjegast levert het meest terug (1.980 kWh), Augustinusga het minst (1.031 kWh). In aandeel zonnedaken (41 procent) zit Stroobos tussen Lutjegast (59 procent) en Augustinusga (37 procent) in.