17% van Buitenpost woont in een appartement.
De rest heeft een eigen dak.

Buitenpost telt 2.631 woningen en 2.575 huishoudens, met 5.940 inwoners (gemiddeld 2,2 personen per huishouden). Van die woningen is 61 procent een koopwoning; in de gemeente Achtkarspelen is dat 64 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 54 procent van de voorraad, tegenover 16 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 261.000 waard (WOZ), 10 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Buitenpost neemt gemiddeld 1.490 kWh af, een vrijstaande woning 3.188 kWh, 114 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Buitenpost.

Aan aardgas verbruikt een woning in Buitenpost 951 kubieke meter per jaar, 5 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Achtkarspelen (1.000). In 2020 was dat nog 1.386 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.531 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Buitenpost hebben gemiddeld 1,1 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Buitenpost is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Buitenpost een weinig stedelijke omgeving.

Met 17 procent appartementen is Buitenpost geen doorsnee dorp. Een batterij hoort bij een eigen dak en een eigen meterkast, dus het verhaal gaat hier over de 83 procent eengezinswoningen: die nemen gemiddeld 2.497 kWh per jaar af en leveren 1.184 kWh terug. Voor een appartement met eigen panelen op het dak van de VvE geldt hetzelfde, mits de aansluiting van de woning zelf is.

Met 1,1 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) gaat de stroom in Buitenpost vooral naar het huis zelf, en dat verbruik piekt 's avonds.

Het aantal zonnestroominstallaties in Buitenpost is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 337 naar 861, 155 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.386 naar 951 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.184 kWh teruglevering per woning zit Buitenpost tussen de buurdorpen in: Gerkesklooster levert het meest terug (1.335 kWh), Augustinusga het minst (1.031 kWh). In aandeel zonnedaken (45 procent) zit Buitenpost tussen Gerkesklooster (51 procent) en Augustinusga (37 procent) in.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Buitenpost: 2 personen, 2.497 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.184 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 422 in het eerste jaar, gemiddeld € 506 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 9 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

In de gemeente Achtkarspelen neemt een woning gemiddeld 2.690 kWh stroom per jaar af; in Buitenpost was dat in 2024 2.497 kWh, 7 procent lager dan dat gemiddelde en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.184 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.184 kWh uit de rekening van Buitenpost.

De zonnestroom in Buitenpost is jong: in 2018 stonden er 337 installaties, in 2022 861, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 63 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 57 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Buitenpost op 45 procent van de daken; in de gemeente Achtkarspelen als geheel is dat 43 procent, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 861 installaties met samen 3.530 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Achtkarspelen staat het dorp gedeeld op plek 5 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 8 van 12 in teruglevering per woning.