Zonnestroom uit Stiens.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Stiens nam in 2024 gemiddeld 2.496 kWh stroom van het net af. Dat is 13 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.315 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Stiens afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Stiens is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.315 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Stiens heeft 57 procent zonnepanelen, 11 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 1.516 installaties met samen 5.331 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Stiens is jong: in 2018 stonden er 23 installaties, in 2022 1.516, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 4.330 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 49 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp op plek 3 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 19 van 32 in teruglevering per woning.

De richting in Stiens is duidelijk: 6.491 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Stiens telt 3.402 woningen en 3.275 huishoudens, met 7.805 inwoners. 74 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is gemengd: 25 procent vrijstaand, 23 procent twee-onder-een-kap, 41 procent tussen- of hoekwoning, 10 procent appartement. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 285.000, 14 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Stiens neemt gemiddeld 1.540 kWh af, een vrijstaande woning 3.341 kWh, 117 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Stiens.

Vergeleken met de omliggende dorpen Britsum, Feinsum, Hijum, Koarnjum, Jelsum zit Stiens met zijn teruglevering in de middenmoot (1.315 kWh tegenover 1.949 kWh in Feinsum), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Stiens is 921 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.308 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.597 kWh naar 2.496 kWh (4 procent). 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Stiens hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Stiens de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Stiens tot een weinig stedelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Stiens: 2 personen, 2.496 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.315 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 441 in het eerste jaar en gemiddeld € 526 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.