Van 23 naar 1.516 zonnedaken in Stiens.
De volgende stap: opslaan.

Het aantal zonnestroominstallaties in Stiens is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 23 naar 1.516, 6.491 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.308 naar 921 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Stiens staan 3.402 woningen, verdeeld over 3.275 huishoudens met samen 7.805 inwoners (2,3 per huishouden). Van die woningen is 74 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is gemengd: 25 procent vrijstaand, 23 procent twee-onder-een-kap, 41 procent tussen- of hoekwoning, 10 procent appartement. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 285.000, 14 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Stiens neemt gemiddeld 1.540 kWh af, een vrijstaande woning 3.341 kWh, 117 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Stiens.

Van 23 naar 1.516 installaties in 4 jaar: de daken in Stiens zijn jong en de panelen leveren nog jaren op volle kracht. Al die nieuwe daken leveren nu samen 1.315 kWh per woning per jaar terug aan het net. Een thuisbatterij is voor deze huizen de logische tweede stap: het middagoverschot vasthouden voor de avond, zodat de investering in panelen ook na het salderen blijft renderen.

74 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

De stroomafname per woning in Stiens daalde sinds 2020 van 2.597 kWh naar 2.496 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp 13 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh).

Daar staat 1.315 kWh teruglevering per woning tegenover, ongeveer de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Stiens is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.315 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Stiens is jong: in 2018 stonden er 23 installaties, in 2022 1.516, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 4.330 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 49 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Stiens op 57 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 23 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 1.516 installaties met samen 5.331 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp op plek 3 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 19 van 32 in teruglevering per woning.

Met 1.315 kWh teruglevering per woning zit Stiens tussen de buurdorpen in: Feinsum levert het meest terug (1.949 kWh), Hijum het minst (1.129 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Stiens bovenaan in de buurt: 57 procent, tegenover 56 procent in Koarnjum.

Voor de 3.402 woningen van Stiens rekent ons adviesmodel met het gemiddelde huishouden: 2 personen, 2.496 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.315 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 441 in het eerste jaar en gemiddeld € 526 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Bij de 9 procent elektrisch verwarmde woningen valt het verbruik in de winter hoger uit, en dan telt een grotere batterij op een dynamisch contract; de echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Stiens 921 kubieke meter per jaar, 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.308 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Stiens hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Stiens is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Stiens een weinig stedelijke omgeving.