1.080 m³ gas per woning in Hijum, 9% al elektrisch.
Stap voor stap naar stroom.

Aan aardgas verbruikt een woning in Hijum 1.080 kubieke meter per jaar, 38 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.462 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.603 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Hijum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Hijum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Hijum een landelijke omgeving.

Hijum is een klein dorp: 193 woningen, 195 huishoudens en 425 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. Van die woningen is 71 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 69 procent van de voorraad, tegenover 14 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 234.000 waard (WOZ), 19 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Hijum neemt met 2.938 kWh per jaar 60 procent meer af dan een hoekwoning (1.840 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

9 procent elektrisch verwarmde woningen naast 1.080 kubieke meter gas per woning: in Hijum lopen twee soorten huizen door elkaar. Voor de elektrisch verwarmde huizen telt de winter, en dan laadt een grote batterij (10 kWh of meer) 's nachts goedkoop op een dynamisch contract. Voor de huizen op gas telt de zomer: het zonoverschot van 1.129 kWh per woning vasthouden voor de avond. Een modulair systeem past bij allebei.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 31 procent tegenover 43 procent in de gemeente Leeuwarden. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Hijum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 27 naar 80, 196 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 26 procent, van 1.462 naar 1.080 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.129 kWh teruglevering per woning zit Hijum tussen de buurdorpen in: Feinsum levert het meest terug (1.949 kWh), Alde Leie het minst (860 kWh). In aandeel zonnedaken (51 procent) zit Hijum tussen Stiens (57 procent) en Alde Leie (35 procent) in.

Voor een dorp van 193 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Hijum: 2 personen, 2.591 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.129 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 419 in het eerste jaar, gemiddeld € 504 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,5 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 9 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

In de gemeente Leeuwarden neemt een woning gemiddeld 2.200 kWh stroom per jaar af; in Hijum was dat in 2024 2.591 kWh, 18 procent hoger dan dat gemiddelde en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.129 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.129 kWh uit de rekening van Hijum.

De zonnestroom in Hijum is jong: in 2018 stonden er 27 installaties, in 2022 80, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 85 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 60 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Hijum op 51 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 17 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 80 installaties met samen 301 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp gedeeld op plek 6 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 27 van 32 in teruglevering per woning.