26% rijtjeshuizen in Koarnjum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Koarnjum is een klein dorp: 191 woningen, 185 huishoudens en 430 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. Van die woningen is 73 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 68 procent van de voorraad, tegenover 14 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 286.000, 15 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Koarnjum neemt gemiddeld 1.820 kWh af, een vrijstaande woning 3.061 kWh, 68 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Koarnjum.

De stroomafname per woning in Koarnjum daalde sinds 2020 van 2.789 kWh naar 2.500 kWh in 2024, 10 procent minder; daarmee zit het dorp 14 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh).

Daar staat 1.430 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Koarnjum is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.430 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Het gaat hard: van 50 installaties in 2018 naar 76 in 2022, een groei van 52 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 10 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 38 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Koarnjum op 56 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 22 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 76 installaties met samen 282 kWp, gemiddeld 3,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp op plek 4 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 14 van 32 in teruglevering per woning.

Met maar 26 procent rijwoningen bestaat Koarnjum vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.500 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Ook de teruglevering valt op: 1.430 kWh per woning per jaar, ruim de helft van de afname van 2.500 kWh. Dat overschot is precies wat een batterij voor de avond bewaart.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Koarnjum 52 procent zonnestroominstallaties bij, van 50 naar 76. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.451 naar 937 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Koarnjum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 191 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Koarnjum: 2 personen, 2.500 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.430 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 453 in het eerste jaar en gemiddeld € 539 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Koarnjum 937 kubieke meter per jaar, 20 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.451 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Huishoudens in Koarnjum hebben gemiddeld 1,1 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Koarnjum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Koarnjum een landelijke omgeving.

Van Koarnjum en de omliggende dorpen Britsum, Jelsum, Stiens, Snakkerburen, Lekkum levert Koarnjum per woning het meest terug: 1.430 kWh, tegen 1.315 kWh in Stiens en 830 kWh in Snakkerburen. In aandeel zonnedaken (56 procent) zit Koarnjum tussen Stiens (57 procent) en Lekkum (50 procent) in.