56% vrijstaand, 13% rijtjeshuizen in Jelsum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Jelsum is een klein dorp: 149 woningen, 145 huishoudens en 305 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. Van die woningen is 75 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 56 procent van de woningen staat vrij, nog eens 31 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 312.000, 25 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Jelsum neemt gemiddeld 1.790 kWh af, een vrijstaande woning 3.080 kWh, 72 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Jelsum.

Aan aardgas verbruikt een woning in Jelsum 1.181 kubieke meter per jaar, 51 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.633 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Jelsum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Jelsum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Jelsum tot een landelijke omgeving.

Met 56 procent vrijstaande woningen en 13 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Jelsum een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.658 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Het gasverbruik ligt met 1.181 kubieke meter per woning 30 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. Elke stap van gas naar stroom, van inductie tot warmtepomp, maakt het stroomdeel groter en de batterij waardevoller.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Jelsum 80 procent zonnestroominstallaties bij, van 30 naar 54. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.633 naar 1.181 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Jelsum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 149 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Jelsum: 2 personen, 2.658 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.134 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 425 in het eerste jaar, gemiddeld € 511 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Jelsum daalde sinds 2020 van 2.807 kWh naar 2.658 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 21 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh).

Tegenover die afname staat 1.134 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.134 kWh uit de rekening van Jelsum.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp op plek 26 van 32 in teruglevering per woning.

Met 1.134 kWh teruglevering per woning zit Jelsum tussen de buurdorpen in: Koarnjum levert het meest terug (1.430 kWh), Snakkerburen het minst (830 kWh).