Zonnestroom uit Smilde.
Ook als de zon weg is.

Vergeleken met de omliggende dorpen Oranje, Bovensmilde, Ravenswoud, Hijken, Hoogersmilde zit Smilde met zijn teruglevering in de middenmoot (1.290 kWh tegenover 1.817 kWh in Hijken), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Een woning in Smilde nam in 2024 gemiddeld 2.690 kWh stroom van het net af. Dat is 9 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Midden-Drenthe (2.940 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.290 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Smilde afneemt. Ter vergelijking: in Drenthe is dat gemiddeld 1.272 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.290 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Smilde heeft 60 procent zonnepanelen, 8 procentpunt meer dan het gemiddelde van Drenthe (52 procent). In 2022 telde het CBS hier 1.033 installaties met samen 3.452 kWp, gemiddeld 3,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 695 installaties in 2018 naar 1.033 in 2022, een groei van 49 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 21 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 22 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Midden-Drenthe staat het dorp gedeeld op plek 6 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 21 van 22 in teruglevering per woning.

Smilde telt 2.094 woningen en 2.000 huishoudens, met 4.575 inwoners. 65 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 60 procent van de voorraad, tegenover 13 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 283.000, 14 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Smilde neemt gemiddeld 1.550 kWh af, een vrijstaande woning 3.680 kWh, 137 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Smilde.

De richting in Smilde is duidelijk: 49 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Smilde is 960 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.380 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.720 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Smilde hebben gemiddeld 1,3 auto's (Drenthe: 1,3). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Smilde. Het CBS rekent Smilde tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Smilde: 2 personen, 2.690 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.290 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 452 in het eerste jaar en gemiddeld € 542 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.