Zonnestroom uit Hoogersmilde.
Ook als de zon weg is.

Hoogersmilde telt 696 woningen en 750 huishoudens, met 1.715 inwoners. 72 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 51 procent van de woningen staat vrij, nog eens 24 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 312.000, 5 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Hoogersmilde neemt gemiddeld 1.850 kWh af, een vrijstaande woning 3.720 kWh, 101 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Hoogersmilde.

Een woning in Hoogersmilde nam in 2024 gemiddeld 3.040 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Midden-Drenthe (2.940 kWh) en 11 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.480 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Hoogersmilde afneemt. Ter vergelijking: in Drenthe is dat gemiddeld 1.272 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.480 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Hoogersmilde heeft 57 procent zonnepanelen, 5 procentpunt meer dan het gemiddelde van Drenthe (52 procent). In 2022 telde het CBS hier 298 installaties met samen 1.137 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 180 installaties in 2018 naar 298 in 2022, een groei van 66 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 33 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 24 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Midden-Drenthe staat het dorp gedeeld op plek 10 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 17 van 22 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Hoogersmilde: 2 personen, 3.040 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.480 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 494 in het eerste jaar en gemiddeld € 592 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Hoogersmilde is 1.070 kubieke meter per woning per jaar, 10 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.530 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.100 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Hoogersmilde hebben gemiddeld 1,5 auto's (Drenthe: 1,3). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Hoogersmilde. Het CBS rekent Hoogersmilde tot een landelijke omgeving.

De richting in Hoogersmilde is duidelijk: 66 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Oranje, Geeuwenbrug, Smilde zit Hoogersmilde met zijn teruglevering in de middenmoot (1.480 kWh tegenover 1.800 kWh in Geeuwenbrug), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.