Zonnestroom uit Oudega.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Oudega nam in 2024 gemiddeld 3.370 kWh stroom van het net af. Dat is 23 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en 35 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 2.290 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is bijna twee derde van wat Oudega afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Oudega is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 2.290 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Oudega heeft 67 procent zonnepanelen, 21 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 53 installaties met samen 237 kWp, gemiddeld 4,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Oudega is jong: in 2018 stonden er 11 installaties, in 2022 53, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 173 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 77 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp op plek 4 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 17 van 51 in teruglevering per woning.

De richting in Oudega is duidelijk: 382 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 38 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Oudega telt 123 woningen en 125 huishoudens, met 295 inwoners. 88 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 65 procent van de woningen staat vrij, nog eens 20 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

10 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 342.000, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Oudega neemt gemiddeld 2.420 kWh af, een vrijstaande woning 3.640 kWh, 50 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Oudega.

Vergeleken met de omliggende dorpen Kolderwolde, Harich, Elahuizen, Koudum zit Oudega met zijn teruglevering in de middenmoot (2.290 kWh tegenover 3.020 kWh in Kolderwolde), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Oudega is 1.040 kubieke meter per woning per jaar, 14 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.690 kubieke meter: 38 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 3.180 kWh naar 3.370 kWh (6 procent). 18 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 13 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Huishoudens in Oudega hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Oudega de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Oudega tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Oudega: 2 personen, 3.370 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.290 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 564 in het eerste jaar en gemiddeld € 666 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.