Gemiddeld € 522.000 WOZ in Harich.
Groot huis, groot dak, grote winst.

Harich is een klein dorp: 190 woningen, 205 huishoudens en 520 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 87 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 85 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 522.000 waard (WOZ), 80 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Harich neemt gemiddeld 3.070 kWh af, een vrijstaande woning 3.960 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Een woning in Harich nam in 2024 gemiddeld 3.830 kWh stroom van het net af, 53 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente De Fryske Marren zit op 2.740 kWh.

Daar staat 2.490 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Harich is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.490 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Harich is jong: in 2018 stonden er 30 installaties, in 2022 67, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 50 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 49 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Harich heeft 61 procent zonnepanelen, 15 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 67 installaties met samen 324 kWp, gemiddeld 4,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp op plek 10 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 12 van 51 in teruglevering per woning.

Bij een WOZ-waarde van gemiddeld € 522.000 staan in Harich vooral ruime huizen, en die hebben een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan het huis op dat moment gebruikt: 2.490 kWh teruglevering per woning per jaar. Hier past een groter pakket van 10 tot 16 kWh, dat dat overschot tot de avond vasthoudt, en bij een 3-fase-aansluiting een 3-fase-batterij.

De afname van 3.830 kWh per woning ligt 53 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Harich is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 30 naar 67, 123 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 37 procent, van 1.980 naar 1.240 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Aan aardgas verbruikt een woning in Harich 1.240 kubieke meter per jaar, 31 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (950). In 2020 was dat nog 1.980 kubieke meter: 37 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.790 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 15 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Harich meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Harich de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Harich tot een landelijke omgeving.

Met 2.490 kWh teruglevering per woning zit Harich tussen de buurdorpen in: Kolderwolde levert het meest terug (3.020 kWh), Balk het minst (1.370 kWh). In aandeel zonnedaken (61 procent) zit Harich tussen Oudega (67 procent) en Elahuizen (58 procent) in.

Voor een dorp van 190 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Harich: 3 personen, 3.830 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.490 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 716 in het eerste jaar en gemiddeld € 847 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.