65% vrijstaand, 16% rijtjeshuizen in Jorwert.
Ruimte voor een grotere batterij.

Jorwert is een klein dorp: 137 woningen, 140 huishoudens en 305 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. Van die woningen is 80 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 65 procent van de woningen staat vrij, nog eens 18 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 312.000, 25 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een tussenwoning in Jorwert neemt gemiddeld 2.370 kWh af, een hoekwoning 3.050 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Aan aardgas verbruikt een woning in Jorwert 1.257 kubieke meter per jaar, 61 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.787 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Jorwert meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Jorwert is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Jorwert een landelijke omgeving.

Met 65 procent vrijstaande woningen en 16 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Jorwert een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.004 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Het gasverbruik ligt met 1.257 kubieke meter per woning 38 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. Elke stap van gas naar stroom, van inductie tot warmtepomp, maakt het stroomdeel groter en de batterij waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Jorwert is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 16 naar 33, 106 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.787 naar 1.257 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.326 kWh teruglevering per woning zit Jorwert tussen de buurdorpen in: Leons levert het meest terug (2.640 kWh), Hilaard het minst (1.272 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 39 procent het laagst van de buurt; Hilaard zit op 51 procent.

De stroomafname per woning in Jorwert daalde sinds 2020 van 3.203 kWh naar 3.004 kWh in 2024, 6 procent minder; daarmee zit het dorp 37 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (2.200 kWh).

Tegenover die afname staat 1.326 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.326 kWh uit de rekening van Jorwert.

De zonnestroom in Jorwert is jong: in 2018 stonden er 16 installaties, in 2022 33, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 38 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 50 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Jorwert heeft 39 procent zonnepanelen, 7 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 33 installaties met samen 175 kWp, gemiddeld 5,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp op plek 16 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 18 van 32 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 137 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Jorwert: 2 personen, 3.004 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.326 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 475 in het eerste jaar, gemiddeld € 571 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,1 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.