82% van de 275 woningen in Elsloo staat vrij.
Groot dak, grote batterij.

Elsloo is een klein dorp: 275 woningen, 275 huishoudens en 685 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Ooststellingwerf.

De woningvoorraad is typisch dorps: 82 procent van de woningen staat vrij, nog eens 18 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Van de woningen is 7 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 409.000 waard (WOZ), 41 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Elsloo neemt met 3.770 kWh per jaar 64 procent meer af dan een twee-onder-een-kapwoning (2.300 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Elsloo steeg sinds 2020 van 3.340 kWh naar 3.500 kWh in 2024, 5 procent meer; daarmee zit het dorp 40 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.740 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Elsloo afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.740 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Elsloo is jong: in 2018 stonden er 32 installaties, in 2022 122, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 119 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 74 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Elsloo heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 122 installaties met samen 647 kWp, gemiddeld 5,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Ooststellingwerf staat het dorp op plek 8 van 13 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 4 van 13 in teruglevering per woning.

In een dorp van 275 woningen waarvan 82 procent vrijstaand, is het gemiddelde dak groot en de afname hoog: 3.770 kWh per jaar. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer dan een kleine batterij kan bergen. Een pakket van 10 tot 16 kWh, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, houdt het hele overschot vast tot de avond.

De afname van 3.500 kWh per woning ligt 40 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Elsloo is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 32 naar 122, 281 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.760 naar 1.210 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 275 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Elsloo: 2 personen, 3.500 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.740 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 529 in het eerste jaar en gemiddeld € 633 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Elsloo is 1.210 kubieke meter per woning per jaar, 33 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.760 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Elsloo meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Elsloo de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Elsloo tot een landelijke omgeving.

Met 1.740 kWh teruglevering per woning zit Elsloo tussen de buurdorpen in: Langedijke levert het meest terug (2.000 kWh), Boijl het minst (1.430 kWh). In aandeel zonnedaken (58 procent) zit Elsloo tussen Langedijke (67 procent) en Boijl (49 procent) in.