1,0 auto's per huishouden in Lekkum.
Zonnestroom voor het huis zelf.

Aan aardgas verbruikt een woning in Lekkum 920 kubieke meter per jaar, 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.330 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.390 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Lekkum hebben gemiddeld 1,0 auto's, minder dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Lekkum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Lekkum een landelijke omgeving.

Lekkum is een klein dorp: 187 woningen, 190 huishoudens en 405 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. Van die woningen is 75 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

Rijwoningen bepalen het beeld: 54 procent van de woningen is een tussen- of hoekwoning, 20 procent staat vrij. Een compacte batterij van 6 tot 10 kWh op een 1-fase-aansluiting is bij een rijwoning meestal de passende maat.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 255.000 waard (WOZ), 12 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Lekkum neemt met 3.370 kWh per jaar 87 procent meer af dan een tussenwoning (1.800 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 1,0 auto's per huishouden gaat de stroom in Lekkum vooral naar het huis zelf: 2.350 kWh per woning per jaar, waarvan het grootste deel in de avond. Een compacte batterij van 6 kWh dekt die avond uit het middagoverschot van de eigen panelen (1.050 kWh per woning per jaar) of uit goedkope uren op een dynamisch contract; een laadpaal is hier de uitzondering, niet de regel.

75 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Lekkum 91 procent zonnestroominstallaties bij, van 43 naar 82. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.330 naar 920 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Een woning in Lekkum nam in 2024 gemiddeld 2.350 kWh stroom van het net af, 6 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Leeuwarden zit op 2.200 kWh.

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.050 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Lekkum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.050 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Het gaat hard: van 43 installaties in 2020 naar 82 in 2022, een groei van 91 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Lekkum op 50 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 16 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 82 installaties met samen 319 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp gedeeld op plek 8 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 28 van 32 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 187 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Lekkum: 2 personen, 2.350 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.050 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 385 in het eerste jaar en gemiddeld € 463 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 12,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Bij de 9 procent elektrisch verwarmde woningen valt het verbruik in de winter hoger uit, en dan telt een grotere batterij op een dynamisch contract; de echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.050 kWh teruglevering per woning zit Lekkum tussen de buurdorpen in: Britsum levert het meest terug (1.266 kWh), Snakkerburen het minst (830 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 50 procent het laagst van de buurt; Britsum zit op 55 procent.