55% vrijstaand, 13% rijtjeshuizen in Jutrijp.
Ruimte voor een grotere batterij.

Jutrijp is een klein dorp: 120 woningen, 115 huishoudens en 270 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 77 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 55 procent van de woningen staat vrij, nog eens 32 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 316.000 waard (WOZ), 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Jutrijp neemt gemiddeld 1.620 kWh af, een vrijstaande woning 3.580 kWh, 121 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Jutrijp.

De stroomafname per woning in Jutrijp daalde sinds 2020 van 3.082 kWh naar 2.930 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 17 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh).

Daar staat 1.860 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Jutrijp is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.860 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Jutrijp is jong: in 2018 stonden er 6 installaties, in 2022 32, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 217 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 68 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Jutrijp op 49 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 4 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 32 installaties met samen 165 kWp, gemiddeld 5,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp op plek 25 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 30 van 83 in teruglevering per woning.

Met 55 procent vrijstaande woningen en 13 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Jutrijp een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.930 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Ook de teruglevering valt op: 1.860 kWh per woning per jaar, bijna twee derde van de afname van 2.930 kWh. Dat overschot is precies wat een batterij voor de avond bewaart.

Het aantal zonnestroominstallaties in Jutrijp is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 6 naar 32, 433 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.679 naar 1.110 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Jutrijp stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Van Jutrijp en de omliggende dorpen Hommerts, IJlst, Oppenhuizen, Oosthem levert Jutrijp per woning het meest terug: 1.860 kWh, tegen 1.680 kWh in Oosthem en 1.080 kWh in IJlst. In aandeel zonnedaken (49 procent) zit Jutrijp tussen Oosthem (61 procent) en IJlst (42 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Jutrijp is 1.110 kubieke meter per woning per jaar, 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.679 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Jutrijp meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Jutrijp is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Jutrijp een landelijke omgeving.

Voor een dorp van 120 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Jutrijp: 2 personen, 2.930 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.860 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 512 in het eerste jaar en gemiddeld € 607 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.