52% vrijstaand, 20% rijtjeshuizen in Hommerts.
Ruimte voor een grotere batterij.

Hommerts is een klein dorp: 266 woningen, 250 huishoudens en 625 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 76 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 52 procent van de woningen staat vrij, nog eens 20 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 299.000 waard (WOZ), vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Hommerts neemt met 3.570 kWh per jaar 95 procent meer af dan een appartement (1.830 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Aan aardgas verbruikt een woning in Hommerts 1.113 kubieke meter per jaar, 21 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.583 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.162 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Hommerts meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Hommerts de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Hommerts tot een landelijke omgeving.

Met 52 procent vrijstaande woningen en 20 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Hommerts een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.083 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Het gasverbruik ligt met 1.113 kubieke meter per woning 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. Elke stap van gas naar stroom, van inductie tot warmtepomp, maakt het stroomdeel groter en de batterij waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Hommerts is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 28 naar 78, 179 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.583 naar 1.113 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 266 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Hommerts: 3 personen, 3.083 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.571 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 502 in het eerste jaar, gemiddeld € 600 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,6 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Hommerts nam in 2024 gemiddeld 3.083 kWh stroom van het net af, 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Súdwest-Fryslân zit op 2.500 kWh.

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.571 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.571 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Hommerts zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Hommerts is jong: in 2018 stonden er 28 installaties, in 2022 78, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 68 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 66 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Hommerts op 47 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 78 installaties met samen 364 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 28 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 46 van 83 in teruglevering per woning.

Met 1.571 kWh teruglevering per woning zit Hommerts tussen de buurdorpen in: Koufurderrige levert het meest terug (3.497 kWh), Smallebrugge het minst (350 kWh). In aandeel zonnedaken (47 procent) zit Hommerts tussen Jutrijp (49 procent) en IJlst (42 procent) in.