Langweer: 5% elektrisch, 27% minder gas sinds 2020.
De stroom regelen we alvast slim.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Langweer is 960 kubieke meter per woning per jaar, 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.320 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Langweer meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Langweer is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Langweer een landelijke omgeving.

Langweer telt 584 woningen en 480 huishoudens, met 1.045 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). 73 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 68 procent van de voorraad, tegenover 15 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 369.000 waard (WOZ), 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Langweer neemt met 3.320 kWh per jaar 79 procent meer af dan een twee-onder-een-kapwoning (1.850 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 5 procent elektrisch verwarmde woningen zit het stroomverbruik in Langweer nu nog in koken, wassen, koelen en de avond: 2.550 kWh per woning per jaar. De daling van 27 procent gas sinds 2020 laat zien welke kant het opgaat. Een batterij van 6 kWh dekt vandaag de avondpiek; een modulair systeem groeit mee als de warmtepomp komt.

De gemiddelde WOZ-waarde van € 369.000 ligt 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; duurdere huizen zijn meestal ruimere huizen met meer dak en meer verbruik.

Het aantal zonnestroominstallaties in Langweer is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 58 naar 202, 248 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 27 procent, van 1.320 naar 960 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.220 kWh teruglevering per woning zit Langweer tussen de buurdorpen in: Legemeer levert het meest terug (5.150 kWh), Boornzwaag het minst (1.030 kWh).

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Langweer: 2 personen, 2.550 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.220 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 433 in het eerste jaar, gemiddeld € 519 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,1 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Langweer daalde sinds 2020 van 2.670 kWh naar 2.550 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp 7 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh).

Tegenover die afname staat 1.220 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.220 kWh uit de rekening van Langweer.

De zonnestroom in Langweer is jong: in 2018 stonden er 58 installaties, in 2022 202, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 67 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 108 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Langweer op 46 procent van de daken; in de gemeente De Fryske Marren als geheel is dat 56 procent, dus 10 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 202 installaties met samen 776 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 30 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 47 van 51 in teruglevering per woning.