Zonnestroom uit Langweer.
Ook als de zon weg is.

Vergeleken met de omliggende dorpen Dijken, Boornzwaag, Teroele, Legemeer, Koufurderrige zit Langweer met zijn teruglevering in de middenmoot (1.220 kWh tegenover 5.150 kWh in Legemeer).

Een woning in Langweer nam in 2024 gemiddeld 2.550 kWh stroom van het net af. Dat is 7 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.220 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Langweer afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.220 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Langweer heeft 46 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Friesland. In 2022 telde het CBS hier 202 installaties met samen 776 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Langweer is jong: in 2018 stonden er 58 installaties, in 2022 202, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 67 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 108 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 30 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 47 van 51 in teruglevering per woning.

Langweer telt 584 woningen en 480 huishoudens, met 1.045 inwoners. 73 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 68 procent van de voorraad, tegenover 15 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 369.000, 8 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Langweer neemt gemiddeld 1.850 kWh af, een vrijstaande woning 3.320 kWh, 79 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Langweer.

De richting in Langweer is duidelijk: 248 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 27 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Langweer is 960 kubieke meter per woning per jaar, 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.320 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.670 kWh naar 2.550 kWh (4 procent). 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Langweer hebben gemiddeld 1,3 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Langweer de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Langweer tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Langweer: 2 personen, 2.550 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.220 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 433 in het eerste jaar en gemiddeld € 519 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.