62% vrijstaand, 5% rijtjeshuizen in Hilaard.
Ruimte voor een grotere batterij.

Hilaard is een klein dorp: 120 woningen, 125 huishoudens en 305 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. Van die woningen is 92 procent een koopwoning; in de gemeente Leeuwarden is dat 50 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 62 procent van de woningen staat vrij, nog eens 33 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 330.000, 33 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Hilaard neemt gemiddeld 3.020 kWh af, een vrijstaande woning 3.665 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Aan aardgas verbruikt een woning in Hilaard 1.111 kubieke meter per jaar, 42 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Leeuwarden (780). In 2020 was dat nog 1.652 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.367 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,7 auto's per huishouden staan er in Hilaard meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Hilaard is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Hilaard een landelijke omgeving.

Met 62 procent vrijstaande woningen en 5 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Hilaard een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.437 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Met 1,7 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Hilaard veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Hilaard is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 15 naar 45, 200 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.652 naar 1.111 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 120 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Hilaard: 3 personen, 3.437 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.272 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 488 in het eerste jaar en gemiddeld € 591 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,7 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

In de gemeente Leeuwarden neemt een woning gemiddeld 2.200 kWh stroom per jaar af; in Hilaard was dat in 2024 3.437 kWh, 56 procent hoger dan dat gemiddelde en 37 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.272 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.272 kWh uit de rekening van Hilaard.

De zonnestroom in Hilaard is jong: in 2018 stonden er 15 installaties, in 2022 45, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 107 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 45 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Hilaard op 51 procent van de daken; in de gemeente Leeuwarden als geheel is dat 34 procent, dus 17 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 45 installaties met samen 183 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Leeuwarden staat het dorp gedeeld op plek 6 van 19 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 20 van 32 in teruglevering per woning.

Met 1.272 kWh teruglevering per woning zit Hilaard tussen de buurdorpen in: Leons levert het meest terug (2.640 kWh), Húns het minst (1.040 kWh). In aandeel zonnedaken (51 procent) zit Hilaard tussen Boksum (68 procent) en Jorwert (39 procent) in.