Zonnestroom uit Boksum.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Boksum nam in 2024 gemiddeld 3.110 kWh stroom van het net af. Dat is 19 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Waadhoeke (2.610 kWh) en 24 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.680 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Boksum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Boksum is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.680 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Boksum heeft 68 procent zonnepanelen, 22 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 77 installaties met samen 301 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Boksum is jong: in 2018 stonden er 25 installaties, in 2022 77, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 116 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 43 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp op plek 1 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 13 van 41 in teruglevering per woning.

De richting in Boksum is duidelijk: 208 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 25 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Boksum telt 171 woningen en 180 huishoudens, met 395 inwoners. 76 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 63 procent van de woningen staat vrij, nog eens 35 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 299.000, 17 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Boksum neemt gemiddeld 2.240 kWh af, een vrijstaande woning 3.630 kWh, 62 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Boksum.

Vergeleken met de omliggende dorpen Blessum, Jellum, Deinum, Hilaard, Bears zit Boksum met zijn teruglevering in de middenmoot (1.680 kWh tegenover 2.010 kWh in Bears), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Boksum is 1.160 kubieke meter per woning per jaar, 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.540 kubieke meter: 25 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.180 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Boksum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Boksum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Boksum tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Boksum: 2 personen, 3.110 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.680 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 511 in het eerste jaar en gemiddeld € 609 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.