Zonnestroom uit Hartwerd.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Hartwerd nam in 2024 gemiddeld 3.790 kWh stroom van het net af. Dat is 52 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en 51 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 3.310 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim twee derde van wat Hartwerd afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Hartwerd is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 3.310 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De richting in Hartwerd is duidelijk: 200 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 34 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Hartwerd telt 45 woningen en 45 huishoudens, met 105 inwoners. 93 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 82 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 406.000, 35 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Hartwerd neemt gemiddeld 3.280 kWh af, een vrijstaande woning 3.860 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Vergeleken met de omliggende dorpen Hidaard, Nijland, Burgwerd, Bolsward, Wommels levert Hartwerd per woning het meest terug (3.310 kWh tegenover 1.902 kWh in Burgwerd).

Het gemiddelde aardgasverbruik in Hartwerd is 1.460 kubieke meter per woning per jaar, 60 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 2.200 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 4.030 kWh naar 3.790 kWh (6 procent).

Liander is in Hartwerd de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Hartwerd tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Hartwerd: 2 personen, 3.790 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 3.310 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 782 in het eerste jaar en gemiddeld € 915 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 7,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.