1,5 auto's per huishouden in Burgwerd.
Laad ze op eigen zonnestroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Burgwerd is 1.109 kubieke meter per woning per jaar, 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.687 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Burgwerd meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Burgwerd is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Burgwerd een landelijke omgeving.

Burgwerd is een klein dorp: 134 woningen, 130 huishoudens en 310 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 61 procent van de woningen staat vrij, nog eens 9 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 345.000 waard (WOZ), 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Burgwerd neemt met 3.489 kWh per jaar 79 procent meer af dan een tussenwoning (1.950 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 1,5 auto's per huishouden wordt in Burgwerd veel gereden, en elke auto die elektrisch wordt, voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan de 3.167 kWh die een woning hier nu afneemt. Een thuisbatterij en een slimme laadpaal horen dan bij elkaar: overdag de auto en de batterij op eigen zon, 's nachts bijladen in de goedkoopste uren van een dynamisch contract, en 's avonds het huis uit de batterij.

84 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Burgwerd 71 procent zonnestroominstallaties bij, van 28 naar 48. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.687 naar 1.109 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.902 kWh teruglevering per woning zit Burgwerd tussen de buurdorpen in: Hartwerd levert het meest terug (3.310 kWh), Bolsward het minst (830 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Burgwerd bovenaan in de buurt: 54 procent, tegenover 47 procent in Wommels.

Voor een dorp van 134 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Burgwerd: 2 personen, 3.167 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.902 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 528 in het eerste jaar, gemiddeld € 627 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,2 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,5 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Burgwerd daalde sinds 2020 van 3.276 kWh naar 3.167 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 27 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh).

Van die afname gaat bijna twee derde weer terug: 1.902 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.902 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Burgwerd zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

Het gaat hard: van 28 installaties in 2018 naar 48 in 2022, een groei van 71 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 46 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 17 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Burgwerd heeft 54 procent zonnepanelen, 8 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 48 installaties met samen 257 kWp, gemiddeld 5,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 10 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 29 van 83 in teruglevering per woning.