Zonnestroom uit Bolsward.
Ook als de zon weg is.

Bolsward telt 4.843 woningen en 4.590 huishoudens, met 10.100 inwoners. 59 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Rijwoningen bepalen het beeld: 51 procent van de woningen is een tussen- of hoekwoning, 12 procent staat vrij. Bij een rijwoning past in onze praktijk meestal een compacte batterij van 6 tot 10 kWh, die op een 1-fase-aansluiting geplaatst kan worden.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 263.000, 12 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Bolsward neemt gemiddeld 1.720 kWh af, een vrijstaande woning 3.190 kWh, 85 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Bolsward.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Bolsward: 2 personen, 2.270 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 830 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 341 in het eerste jaar en gemiddeld € 413 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 14,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Bolsward nam in 2024 gemiddeld 2.270 kWh stroom van het net af. Dat is 9 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en 9 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 830 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Bolsward afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 830 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Bolsward heeft 35 procent zonnepanelen, 11 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 1.196 installaties met samen 4.241 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Bolsward is jong: in 2018 stonden er 489 installaties, in 2022 1.196, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 66 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 47 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat de plaats op plek 43 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 80 van 83 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Bolsward is 890 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.200 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.440 kWh naar 2.270 kWh (7 procent). 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Bolsward hebben gemiddeld 1,0 auto's (Friesland: 1,2).

Liander is in Bolsward de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Bolsward tot een matig stedelijke omgeving.

Vergeleken met de omliggende dorpen Hichtum, Tjerkwerd, Burgwerd, Wolsum, Longerhouw levert Bolsward per woning het minst terug (830 kWh tegenover 2.800 kWh in Hichtum), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.

De richting in Bolsward is duidelijk: 145 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 26 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.