70% vrijstaand, 3% rijtjeshuizen in Goënga.
Ruimte voor een grotere batterij.

Goënga is een klein dorp: 96 woningen, 95 huishoudens en 245 inwoners, gemiddeld 2,6 per huishouden. Van die woningen is 96 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 70 procent van de woningen staat vrij, nog eens 23 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 392.000 waard (WOZ), 35 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Goënga neemt gemiddeld 2.200 kWh af, een vrijstaande woning 3.553 kWh, 62 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Goënga.

Aan aardgas verbruikt een woning in Goënga 1.088 kubieke meter per jaar, 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.726 kubieke meter: 37 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.229 kWh) vrijwel gelijk gebleven.

Met 1,7 auto's per huishouden staan er in Goënga meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Goënga de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Goënga tot een landelijke omgeving.

Met 70 procent vrijstaande woningen en 3 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Goënga een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.263 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Met 1,7 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Goënga veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Goënga 45 procent zonnestroominstallaties bij, van 22 naar 32. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 37 procent, van 1.726 naar 1.088 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Goënga stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 96 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Goënga: 3 personen, 3.263 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.973 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 538 in het eerste jaar en gemiddeld € 639 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,7 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Goënga nam in 2024 gemiddeld 3.263 kWh stroom van het net af, 30 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Súdwest-Fryslân zit op 2.500 kWh.

Daar staat 1.973 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Goënga is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.973 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp op plek 26 van 83 in teruglevering per woning.

Met 1.973 kWh teruglevering per woning zit Goënga tussen de buurdorpen in: Loënga levert het meest terug (2.820 kWh), Gauw het minst (1.300 kWh).