79% van Scharnegoutum woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Scharnegoutum telt 682 woningen en 670 huishoudens, met 1.570 inwoners (gemiddeld 2,3 personen per huishouden). 79 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 68 procent van de voorraad, tegenover 18 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Geen van de woningen is jonger dan tien jaar; bij elke installatie hier kijkt de schouw dus naar een bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 329.000 waard (WOZ), 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Scharnegoutum neemt met 3.187 kWh per jaar 60 procent meer af dan een tussenwoning (1.990 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Scharnegoutum daalde sinds 2020 van 2.912 kWh naar 2.674 kWh in 2024, 8 procent minder; daarmee zit het dorp 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.376 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.376 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Scharnegoutum zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Scharnegoutum is jong: in 2018 stonden er 118 installaties, in 2022 275, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 59 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 46 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Scharnegoutum op 52 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 7 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 275 installaties met samen 1.122 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 18 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 64 van 83 in teruglevering per woning.

In Scharnegoutum is 79 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.376 kWh teruglevering per woning op 2.674 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Daar komt bij dat 52 procent van de woningen in Scharnegoutum al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Scharnegoutum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 118 naar 275, 133 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 29 procent, van 1.409 naar 997 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Aan aardgas verbruikt een woning in Scharnegoutum 997 kubieke meter per jaar, 8 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.409 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Scharnegoutum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Scharnegoutum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Scharnegoutum tot een landelijke omgeving.

In Scharnegoutum gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Loënga, Lytsewierrum, Goënga, Reahûs, Tirns): 1.376 kWh, terwijl Loënga op 2.820 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 52 procent het laagst van de buurt; Loënga zit op 94 procent.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Scharnegoutum: 2 personen, 2.674 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.376 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 461 in het eerste jaar, gemiddeld € 550 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,5 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.