Zonnestroom uit Follega.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Follega nam in 2024 gemiddeld 4.660 kWh stroom van het net af. Dat is 70 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en 86 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 3.540 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim twee derde van wat Follega afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Follega is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 3.540 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De richting in Follega is duidelijk: 188 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 39 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Follega telt 57 woningen en 55 huishoudens, met 185 inwoners. 93 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 96 procent van de woningen staat vrij, nog eens 4 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 534.000, 56 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Vergeleken met de omliggende dorpen Eesterga, Doniaga, Oosterzee, Tjerkgaast, Idskenhuizen levert Follega per woning het meest terug (3.540 kWh tegenover 3.170 kWh in Eesterga).

Het gemiddelde aardgasverbruik in Follega is 1.250 kubieke meter per woning per jaar, 37 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 2.050 kubieke meter: 39 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 4.410 kWh naar 4.660 kWh (6 procent).

Huishoudens in Follega hebben gemiddeld 1,6 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Follega de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Follega tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Follega: 3 personen, 4.660 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 3.540 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 839 in het eerste jaar en gemiddeld € 986 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 7,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.