Zonnestroom uit Idskenhuizen.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Idskenhuizen nam in 2024 gemiddeld 2.620 kWh stroom van het net af. Dat is 4 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.380 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Idskenhuizen afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Idskenhuizen is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.380 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Idskenhuizen heeft 54 procent zonnepanelen, 8 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 101 installaties met samen 340 kWp, gemiddeld 3,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Idskenhuizen is jong: in 2018 stonden er 33 installaties, in 2022 101, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 64 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 87 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 22 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 42 van 51 in teruglevering per woning.

De richting in Idskenhuizen is duidelijk: 206 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 27 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Idskenhuizen telt 230 woningen en 200 huishoudens, met 490 inwoners. 78 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 88 procent van de voorraad, tegenover 6 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 324.000, 5 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Idskenhuizen neemt gemiddeld 2.160 kWh af, een vrijstaande woning 2.940 kWh, 36 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Idskenhuizen.

Vergeleken met de omliggende dorpen Teroele, Legemeer, Tjerkgaast, Dijken, Sint Nicolaasga levert Idskenhuizen per woning het minst terug (1.380 kWh tegenover 5.150 kWh in Legemeer), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Idskenhuizen is 990 kubieke meter per woning per jaar, 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.350 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.780 kWh naar 2.620 kWh (6 procent). 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Idskenhuizen hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Idskenhuizen de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Idskenhuizen tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Idskenhuizen: 2 personen, 2.620 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.380 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 457 in het eerste jaar en gemiddeld € 545 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.