12% rijtjeshuizen in Idskenhuizen.
Ruimte voor een grotere batterij.

Idskenhuizen is een klein dorp: 230 woningen, 200 huishoudens en 490 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 78 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 88 procent van de voorraad, tegenover 6 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 324.000 waard (WOZ), 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Idskenhuizen neemt gemiddeld 2.160 kWh af, een vrijstaande woning 2.940 kWh, 36 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Idskenhuizen.

Met maar 12 procent rijwoningen bestaat Idskenhuizen vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.620 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

78 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Idskenhuizen is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 33 naar 101, 206 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 27 procent, van 1.350 naar 990 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Idskenhuizen gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Teroele, Legemeer, Tjerkgaast, Dijken, Sint Nicolaasga): 1.380 kWh, terwijl Legemeer op 5.150 kWh zit. In aandeel zonnedaken (54 procent) zit Idskenhuizen tussen Sint Nicolaasga (59 procent) en Tjerkgaast (50 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Idskenhuizen is 990 kubieke meter per woning per jaar, 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.350 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Huishoudens in Idskenhuizen hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Idskenhuizen is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Idskenhuizen een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Idskenhuizen daalde sinds 2020 van 2.780 kWh naar 2.620 kWh in 2024, 6 procent minder; daarmee zit het dorp 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.380 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.380 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Idskenhuizen zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Idskenhuizen is jong: in 2018 stonden er 33 installaties, in 2022 101, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 64 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 87 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Idskenhuizen heeft 54 procent zonnepanelen, 8 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 101 installaties met samen 340 kWp, gemiddeld 3,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 22 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 42 van 51 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 230 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Idskenhuizen: 2 personen, 2.620 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.380 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 457 in het eerste jaar, gemiddeld € 545 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,6 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis: met een warmtepomp, een elektrische auto, een ander dak of een 3-fase-aansluiting valt de som anders uit. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.