3.160 kWh stroom per woning in Oosterzee, 3.250 kWh in 2020.
Koop 'm in als hij goedkoop is.

De stroomafname per woning in Oosterzee daalde sinds 2020 van 3.250 kWh naar 3.160 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 26 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.740 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Oosterzee is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.740 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Oosterzee is jong: in 2018 stonden er 43 installaties, in 2022 150, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 151 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 39 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Oosterzee heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 150 installaties met samen 633 kWp, gemiddeld 4,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 15 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 28 van 51 in teruglevering per woning.

Van 3.250 kWh in 2020 naar 3.160 kWh nu: het stroomverbruik in Oosterzee daalt, en het grootste deel valt in de avonduren als stroom het duurst is. Een thuisbatterij van 10 kWh of meer vervangt die avondstroom door eigen middagopwek (1.740 kWh teruglevering per woning) of door stroom die op een dynamisch contract 's nachts en rond het middaguur goedkoop is ingekocht.

Daar komt bij dat 58 procent van de woningen in Oosterzee al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Oosterzee is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 43 naar 150, 249 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.480 naar 1.070 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.740 kWh teruglevering per woning zit Oosterzee tussen de buurdorpen in: Follega levert het meest terug (3.540 kWh), Echten het minst (1.450 kWh). In aandeel zonnedaken (58 procent) zit Oosterzee tussen Echtenerbrug (63 procent) en Echten (46 procent) in.

Oosterzee is een klein dorp: 379 woningen, 360 huishoudens en 885 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 77 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 54 procent van de woningen staat vrij, nog eens 15 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 327.000 waard (WOZ), 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Oosterzee neemt met 3.860 kWh per jaar 89 procent meer af dan een hoekwoning (2.040 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Oosterzee is 1.070 kubieke meter per woning per jaar, 17 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.480 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Oosterzee meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Oosterzee is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Oosterzee een landelijke omgeving.

Voor een dorp van 379 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Oosterzee: 2 personen, 3.160 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.740 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 517 in het eerste jaar en gemiddeld € 617 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,3 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.