83% vrijstaand, 0% rijtjeshuizen in Fochteloo.
Ruimte voor een grotere batterij.

Fochteloo is een klein dorp: 157 woningen, 155 huishoudens en 360 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 88 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Ooststellingwerf.

De woningvoorraad is typisch dorps: 83 procent van de woningen staat vrij, nog eens 8 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 447.000 waard (WOZ), 54 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Fochteloo neemt gemiddeld 1.630 kWh af, een vrijstaande woning 3.440 kWh, 111 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Fochteloo.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Fochteloo is 1.020 kubieke meter per woning per jaar, 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.620 kubieke meter: 37 procent minder gas per woning in vier jaar. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in Fochteloo meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Fochteloo is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Fochteloo een landelijke omgeving.

Met 83 procent vrijstaande woningen en 0 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Fochteloo een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.280 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Met 1,6 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Fochteloo veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Fochteloo is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 22 naar 56, 155 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 37 procent, van 1.620 naar 1.020 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Fochteloo stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 157 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Fochteloo: 2 personen, 3.280 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.820 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 528 in het eerste jaar en gemiddeld € 628 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,2 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,6 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Fochteloo daalde sinds 2020 van 3.470 kWh naar 3.280 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 31 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.820 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Fochteloo is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.820 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Fochteloo is jong: in 2018 stonden er 22 installaties, in 2022 56, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 64 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 56 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Fochteloo heeft 56 procent zonnepanelen, 10 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 56 installaties met samen 261 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Ooststellingwerf staat het dorp op plek 9 van 13 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 3 van 13 in teruglevering per woning.

Met 1.820 kWh teruglevering per woning zit Fochteloo tussen de buurdorpen in: Haule levert het meest terug (1.850 kWh), Oosterwolde het minst (1.170 kWh). In aandeel zonnedaken (56 procent) zit Fochteloo tussen Appelscha (66 procent) en Veenhuizen (54 procent) in.