66% van de daken in Appelscha heeft zonnepanelen.
Nu de batterij erbij.

De stroomafname per woning in Appelscha daalde sinds 2020 van 2.620 kWh naar 2.550 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 6 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Ooststellingwerf (2.720 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.350 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.350 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Appelscha zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

Het gaat hard: van 581 installaties in 2018 naar 1.138 in 2022, een groei van 96 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 47 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 33 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Appelscha heeft 66 procent zonnepanelen, 20 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 1.138 installaties met samen 3.645 kWp, gemiddeld 3,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Ooststellingwerf staat het dorp op plek 2 van 13 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 10 van 13 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Appelscha is 980 kubieke meter per woning per jaar, 8 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.430 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Appelscha meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Appelscha is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Appelscha een landelijke omgeving.

Met 66 procent zonnedaken en 1.350 kWh teruglevering per woning gaat in Appelscha elke zonnige middag veel stroom het net op. Zolang er gesaldeerd wordt, merkt niemand dat; vanaf 2027 brengt die stroom een fractie op van wat de stroom 's avonds kost. Een thuisbatterij houdt het middagoverschot thuis tot de avond, en dat is bij dit aandeel zonnedaken de grootste winst die er in Appelscha te halen valt.

Met 1,3 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Appelscha veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

In Appelscha gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Ravenswoud, Langedijke): 1.350 kWh, terwijl Langedijke op 2.000 kWh zit. In aandeel zonnedaken (66 procent) zit Appelscha tussen Langedijke (67 procent) en Ravenswoud (64 procent) in.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Appelscha 96 procent zonnestroominstallaties bij, van 581 naar 1.138. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.430 naar 980 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Appelscha: 2 personen, 2.550 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.350 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 449 in het eerste jaar, gemiddeld € 535 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,8 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Appelscha telt 2.146 woningen en 2.280 huishoudens, met 4.940 inwoners (gemiddeld 2,0 personen per huishouden). Van die woningen is 64 procent een koopwoning; in de gemeente Ooststellingwerf is dat 67 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 58 procent van de voorraad, tegenover 17 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 5 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 310.000 waard (WOZ), 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Appelscha neemt met 3.320 kWh per jaar 116 procent meer af dan een appartement (1.540 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.