91% van Dearsum woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Dearsum is een klein dorp: 53 woningen, 55 huishoudens en 110 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. Van die woningen is 91 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 74 procent van de woningen staat vrij, nog eens 15 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 358.000 waard (WOZ), 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Dearsum neemt gemiddeld 2.010 kWh af, een vrijstaande woning 3.880 kWh, 93 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Dearsum.

In Dearsum is 91 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.420 kWh teruglevering per woning op 3.390 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 12 procent tegenover 39 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Een woning in Dearsum nam in 2024 gemiddeld 3.390 kWh stroom van het net af, 35 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Súdwest-Fryslân zit op 2.500 kWh.

Tegenover die afname staat 1.420 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.420 kWh uit de rekening van Dearsum.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 56 van 83 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 53 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Dearsum: 2 personen, 3.390 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.420 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 500 in het eerste jaar, gemiddeld € 602 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,6 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

In Dearsum gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Boazum, Tersoal, Poppenwier, Sibrandabuorren, Raerd): 1.420 kWh, terwijl Tersoal op 2.090 kWh zit.

Aan aardgas verbruikt een woning in Dearsum 1.240 kubieke meter per jaar, 35 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.830 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.460 kWh) vrijwel gelijk gebleven.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Dearsum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Dearsum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Dearsum tot een landelijke omgeving.

De groei van zonnestroom in Dearsum is bescheiden: 11 installaties in 2018, 13 in 2022, 18 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.830 naar 1.240 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Dearsum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.