79% van Bourtange woont vrijstaand.
Groot dak, grote batterij.

Bourtange telt 543 woningen en 555 huishoudens, met 1.185 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). 83 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 54 procent gemiddeld in Groningen en 68 procent in de gemeente Westerwolde.

De woningvoorraad is typisch dorps: 79 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 310.000 waard (WOZ), 11 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Bourtange neemt gemiddeld 1.520 kWh af, een vrijstaande woning 3.450 kWh, 127 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Bourtange.

Bij 79 procent vrijstaande woningen is het gemiddelde huis in Bourtange groter dan elders: meer dak voor panelen, 3.450 kWh afname per jaar en vaak al een 3-fase-aansluiting. Dat vraagt om een groter pakket, 10 tot 16 kWh, dat het middagoverschot van een groot dak ook echt tot de avond vasthoudt. Een te kleine batterij zit hier om drie uur 's middags al vol.

83 procent van de woningen is een koopwoning (Groningen: 54 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Bourtange is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 67 naar 145, 116 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.800 naar 1.190 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Bourtange stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Een woning in Bourtange nam in 2024 gemiddeld 3.200 kWh stroom van het net af, 32 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen (2.422 kWh); de gemeente Westerwolde zit op 2.970 kWh.

Tegenover die afname staat 1.180 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Groningen: 976 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.180 kWh uit de rekening van Bourtange.

De zonnestroom in Bourtange is jong: in 2018 stonden er 67 installaties, in 2022 145, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 61 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 34 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Bourtange heeft 40 procent zonnepanelen, 4 procentpunt minder dan het gemiddelde van Groningen (44 procent). In 2022 telde het CBS hier 145 installaties met samen 679 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Westerwolde staat het dorp op plek 7 van 10 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 6 van 11 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Bourtange: 2 personen, 3.200 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.180 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 467 in het eerste jaar en gemiddeld € 565 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,2 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,3 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Bourtange is 1.190 kubieke meter per woning per jaar, 33 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen. In 2020 was dat nog 1.800 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.250 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Bourtange meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Groningen (1,0). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Bourtange. Het CBS rekent Bourtange tot een landelijke omgeving.

In Bourtange gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Vlagtwedde, Veelerveen, Sellingen, Vriescheloo, Onstwedde): 1.180 kWh, terwijl Onstwedde op 1.470 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 40 procent het laagst van de buurt; Onstwedde zit op 50 procent.