Zonnestroom uit Bourtange.
Ook als de zon weg is.

Bourtange telt 543 woningen en 555 huishoudens, met 1.185 inwoners. 83 procent van de woningen is een koopwoning (Groningen: 54 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 79 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 310.000, 9 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Bourtange neemt gemiddeld 1.520 kWh af, een vrijstaande woning 3.450 kWh, 127 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Bourtange.

Een woning in Bourtange nam in 2024 gemiddeld 3.200 kWh stroom van het net af. Dat is 8 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Westerwolde (2.970 kWh) en 32 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen (2.422 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.180 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Bourtange afneemt. Ter vergelijking: in Groningen is dat gemiddeld 976 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.180 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Bourtange heeft 40 procent zonnepanelen, 4 procentpunt minder dan het gemiddelde van Groningen (44 procent). In 2022 telde het CBS hier 145 installaties met samen 679 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Bourtange is jong: in 2018 stonden er 67 installaties, in 2022 145, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 61 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 34 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Westerwolde staat het dorp op plek 7 van 10 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 6 van 11 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Bourtange: 2 personen, 3.200 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.180 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 467 in het eerste jaar en gemiddeld € 565 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,2 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Bourtange is 1.190 kubieke meter per woning per jaar, 33 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen. In 2020 was dat nog 1.800 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.250 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Bourtange hebben gemiddeld 1,3 auto's (Groningen: 1,0). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Bourtange. Het CBS rekent Bourtange tot een landelijke omgeving.

De richting in Bourtange is duidelijk: 116 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 34 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Vlagtwedde, Veelerveen, Sellingen, Vriescheloo, Onstwedde levert Bourtange per woning het minst terug (1.180 kWh tegenover 1.470 kWh in Onstwedde), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.