Zonnestroom uit Vriescheloo.
Ook als de zon weg is.

Vriescheloo telt 141 woningen en 115 huishoudens, met 275 inwoners. 68 procent van de woningen is een koopwoning (Groningen: 54 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 72 procent van de woningen staat vrij. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 314.000, 11 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Vriescheloo neemt gemiddeld 1.740 kWh af, een vrijstaande woning 4.110 kWh, 136 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Vriescheloo.

Een woning in Vriescheloo nam in 2024 gemiddeld 3.480 kWh stroom van het net af. Dat is 17 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Westerwolde (2.970 kWh) en 44 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen (2.422 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.350 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Vriescheloo afneemt. Ter vergelijking: in Groningen is dat gemiddeld 976 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.350 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Vriescheloo heeft 43 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Groningen. In 2022 telde het CBS hier 42 installaties met samen 210 kWp, gemiddeld 5,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Vriescheloo is jong: in 2018 stonden er 15 installaties, in 2022 42, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 53 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 83 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Westerwolde staat het dorp op plek 4 van 10 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 2 van 11 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Vriescheloo: 2 personen, 3.480 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.350 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 497 in het eerste jaar en gemiddeld € 601 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Vriescheloo is 1.140 kubieke meter per woning per jaar, 27 procent hoger dan het gemiddelde van Groningen. In 2020 was dat nog 1.730 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 3.380 kWh naar 3.480 kWh (3 procent). 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Vriescheloo hebben gemiddeld 1,6 auto's (Groningen: 1,0). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Vriescheloo. Het CBS rekent Vriescheloo tot een landelijke omgeving.

De richting in Vriescheloo is duidelijk: 180 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 34 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Veelerveen, Bellingwolde, Wedde, Blijham, Vlagtwedde levert Vriescheloo per woning het meest terug (1.350 kWh tegenover 1.220 kWh in Veelerveen), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.