3.880 kWh stroom per woning in Bantega.
Koop 'm in als hij goedkoop is.

Een woning in Bantega nam in 2024 gemiddeld 3.880 kWh stroom van het net af, 55 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente De Fryske Marren zit op 2.740 kWh.

Daar staat 2.330 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Bantega is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.330 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Bantega is jong: in 2018 stonden er 21 installaties, in 2022 91, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 171 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 60 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Bantega heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 91 installaties met samen 474 kWp, gemiddeld 5,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 15 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 15 van 51 in teruglevering per woning.

Bantega is een klein dorp: 265 woningen, 255 huishoudens en 675 inwoners, gemiddeld 2,6 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 84 procent van de woningen staat vrij, nog eens 7 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

8 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 438.000 waard (WOZ), 51 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Bantega neemt gemiddeld 2.050 kWh af, een vrijstaande woning 4.130 kWh, 101 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Bantega.

3.880 kWh afname per woning is fors, en het grootste deel daarvan valt in de avonduren als stroom het duurst is. Een thuisbatterij van 10 kWh of meer vervangt in Bantega een groot deel van die avondstroom door eigen middagopwek (2.330 kWh teruglevering per woning) of door stroom die op een dynamisch contract 's nachts en rond het middaguur goedkoop is ingekocht. Bij dit verbruik telt elke kWh die de batterij verschuift.

Verder staat 84 procent van de woningen in Bantega vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in Bantega is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 21 naar 91, 333 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.800 naar 1.170 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 265 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Bantega: 3 personen, 3.880 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.330 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 708 in het eerste jaar en gemiddeld € 840 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,6 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Bantega is 1.170 kubieke meter per woning per jaar, 28 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.800 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.880 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 9 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in Bantega meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Bantega de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Bantega tot een landelijke omgeving.

Van Bantega en de omliggende dorpen Langelille, Echtenerbrug, Echten, Oosterzee, Scherpenzeel levert Bantega per woning het meest terug: 2.330 kWh, tegen 1.740 kWh in Oosterzee en 1.350 kWh in Langelille. In aandeel zonnedaken (58 procent) zit Bantega tussen Echtenerbrug (63 procent) en Echten (46 procent) in.