87% van Zurich woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Zurich is een klein dorp: 105 woningen, 100 huishoudens en 190 inwoners, gemiddeld 1,8 per huishouden. Van die woningen is 87 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 51 procent van de woningen staat vrij, nog eens 25 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Geen van de woningen is jonger dan tien jaar; bij elke installatie hier kijkt de schouw dus naar een bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 226.000 waard (WOZ), 22 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Zurich neemt met 3.096 kWh per jaar 50 procent meer af dan een hoekwoning (2.060 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Zurich steeg sinds 2020 van 2.674 kWh naar 2.805 kWh in 2024, 5 procent meer; daarmee zit het dorp 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

726 kWh per woning gaat er terug het net op, ongeveer een kwart van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Het overschot is in Zurich dus klein, en een batterij verdient hier vooral aan het prijsverschil binnen de dag: laden op de goedkope uren van een dynamisch contract, ontladen op de dure avond. Voor wie panelen heeft, komt de eigen zonnestroom daar bovenop.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp op plek 81 van 83 in teruglevering per woning.

In Zurich is 87 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 726 kWh teruglevering per woning op 2.805 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

De teruglevering is met 726 kWh per woning bescheiden naast 2.805 kWh afname; de winst van een batterij zit hier dus vooral in goedkoop inkopen op een dynamisch contract.

Aan aardgas verbruikt een woning in Zurich 898 kubieke meter per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.273 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Zurich meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Zurich is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Zurich een landelijke omgeving.

In Zurich gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Cornwerd, Pingjum, Wons, Kimswerd, Schraard): 726 kWh, terwijl Wons op 2.350 kWh zit.

Voor een dorp van 105 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Zurich: 2 personen, 2.805 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 726 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 382 in het eerste jaar, gemiddeld € 470 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 12,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De groei van zonnestroom in Zurich is bescheiden: 26 installaties in 2020, 30 in 2022, 15 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 29 procent, van 1.273 naar 898 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.