Zonnestroom uit Zurich.
Ook als de zon weg is.

Zurich telt 105 woningen en 100 huishoudens, met 190 inwoners. 87 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 51 procent van de woningen staat vrij, nog eens 25 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 226.000, 25 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Zurich neemt gemiddeld 2.060 kWh af, een vrijstaande woning 3.096 kWh, 50 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Zurich.

Een woning in Zurich nam in 2024 gemiddeld 2.805 kWh stroom van het net af. Dat is 12 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 726 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een kwart van wat Zurich afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

De teruglevering in Zurich is bescheiden ten opzichte van het verbruik. Dat betekent dat een thuisbatterij hier vooral werkt op het tweede spoor: goedkoop laden op de uren dat stroom op een dynamisch contract weinig kost, en die stroom gebruiken op de dure avonduren. Wie wel zonnepanelen heeft, houdt daarnaast de eigen middagopwekking voor de avond vast.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Zurich: 2 personen, 2.805 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 726 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 382 in het eerste jaar en gemiddeld € 470 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 12,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Zurich is 898 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.273 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 2.674 kWh naar 2.805 kWh (5 procent).

Huishoudens in Zurich hebben gemiddeld 1,3 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Zurich de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Zurich tot een landelijke omgeving.

De richting in Zurich is duidelijk: 15 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 29 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Cornwerd, Pingjum, Wons, Kimswerd, Schraard levert Zurich per woning het minst terug (726 kWh tegenover 2.350 kWh in Wons).