1,0 auto's per huishouden in Workum.
Zonnestroom voor het huis zelf.

Aan aardgas verbruikt een woning in Workum 913 kubieke meter per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.252 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Workum hebben gemiddeld 1,0 auto's, minder dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Workum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Workum een weinig stedelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Workum daalde sinds 2020 van 2.599 kWh naar 2.451 kWh in 2024, 6 procent minder; daarmee zit het dorp vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ruim de helft weer terug: 1.338 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.338 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Workum zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Workum is jong: in 2018 stonden er 250 installaties, in 2022 690, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 76 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 57 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Workum op 55 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 10 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 690 installaties met samen 2.760 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 8 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 66 van 83 in teruglevering per woning.

Met 1,0 auto's per huishouden gaat de stroom in Workum vooral naar het huis zelf: 2.451 kWh per woning per jaar, waarvan het grootste deel in de avond. Een compacte batterij van 6 kWh dekt die avond uit het middagoverschot van de eigen panelen (1.338 kWh per woning per jaar) of uit goedkope uren op een dynamisch contract; een laadpaal is hier de uitzondering, niet de regel.

Daar komt bij dat 55 procent van de woningen in Workum al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Workum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 250 naar 690, 176 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 27 procent, van 1.252 naar 913 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.338 kWh teruglevering per woning zit Workum tussen de buurdorpen in: Nijhuizum levert het meest terug (2.710 kWh), Hindeloopen het minst (721 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Workum bovenaan in de buurt: 55 procent, tegenover 52 procent in Parrega.

Workum telt 2.183 woningen en 2.165 huishoudens, met 4.670 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). 66 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Er staat van alles door elkaar: 25 procent vrijstaand, 22 procent twee-onder-een-kap, 36 procent tussen- of hoekwoning, 17 procent appartement. Welk pakket past, hangt dan van het type af; dat rekenen wij per woningtype door.

Van de woningen is 5 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 299.000 waard (WOZ), vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Workum neemt met 3.331 kWh per jaar 95 procent meer af dan een appartement (1.708 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Workum: 2 personen, 2.451 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.338 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 440 in het eerste jaar, gemiddeld € 524 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,0 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 10 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.