Zonnestroom uit Ferwoude.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Ferwoude nam in 2024 gemiddeld 3.592 kWh stroom van het net af. Dat is 44 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 2.193 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is bijna twee derde van wat Ferwoude afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Ferwoude is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 2.193 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De richting in Ferwoude is duidelijk: 200 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 40 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Ferwoude telt 87 woningen en 85 huishoudens, met 225 inwoners. 87 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 74 procent van de woningen staat vrij, nog eens 24 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 346.000, 15 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Ferwoude neemt gemiddeld 3.010 kWh af, een vrijstaande woning 3.704 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Vergeleken met de omliggende dorpen Gaast, Parrega, Piaam, Hieslum, Allingawier zit Ferwoude met zijn teruglevering in de middenmoot (2.193 kWh tegenover 2.970 kWh in Allingawier).

Het gemiddelde aardgasverbruik in Ferwoude is 1.123 kubieke meter per woning per jaar, 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.860 kubieke meter: 40 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.834 kWh naar 3.592 kWh (6 procent).

Huishoudens in Ferwoude hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Ferwoude de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Ferwoude tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Ferwoude: 3 personen, 3.592 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.193 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 560 in het eerste jaar en gemiddeld € 663 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.