74% vrijstaand, 0% rijtjeshuizen in Ferwoude.
Ruimte voor een grotere batterij.

Ferwoude is een klein dorp: 87 woningen, 85 huishoudens en 225 inwoners, gemiddeld 2,7 per huishouden. Van die woningen is 87 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 74 procent van de woningen staat vrij, nog eens 24 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 346.000 waard (WOZ), 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in Ferwoude neemt gemiddeld 3.010 kWh af, een vrijstaande woning 3.704 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

De stroomafname per woning in Ferwoude daalde sinds 2020 van 3.834 kWh naar 3.592 kWh in 2024, 6 procent minder; daarmee zit het dorp 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 2.193 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Ferwoude is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.193 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp op plek 22 van 83 in teruglevering per woning.

Met 74 procent vrijstaande woningen en 0 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Ferwoude een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.592 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

De afname van 3.592 kWh per woning ligt 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Ferwoude is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 9 naar 27, 200 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 40 procent, van 1.860 naar 1.123 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 87 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Ferwoude: 3 personen, 3.592 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.193 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 560 in het eerste jaar en gemiddeld € 663 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Ferwoude 1.123 kubieke meter per jaar, 22 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.860 kubieke meter: 40 procent minder gas per woning in vier jaar.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Ferwoude meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Ferwoude is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Ferwoude een landelijke omgeving.

Met 2.193 kWh teruglevering per woning zit Ferwoude tussen de buurdorpen in: Allingawier levert het meest terug (2.970 kWh), Gaast het minst (1.191 kWh).