61% van de daken in Wjelsryp heeft zonnepanelen.
Nu de batterij erbij.

De stroomafname per woning in Wjelsryp daalde sinds 2020 van 3.110 kWh naar 3.020 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 21 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat bijna twee derde weer terug: 1.830 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.830 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Wjelsryp zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

Het gaat hard: van 44 installaties in 2020 naar 76 in 2022, een groei van 73 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Wjelsryp heeft 61 procent zonnepanelen, 15 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 76 installaties met samen 407 kWp, gemiddeld 5,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp gedeeld op plek 6 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 7 van 41 in teruglevering per woning.

Wjelsryp is een klein dorp: 193 woningen, 185 huishoudens en 450 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 85 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

De woningvoorraad is typisch dorps: 66 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 295.000, 15 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Wjelsryp neemt met 3.450 kWh per jaar 118 procent meer af dan een tussenwoning (1.580 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 61 procent zonnedaken en 1.830 kWh teruglevering per woning gaat in Wjelsryp elke zonnige middag veel stroom het net op. Zolang er gesaldeerd wordt, merkt niemand dat; vanaf 2027 brengt die stroom een fractie op van wat de stroom 's avonds kost. Een thuisbatterij houdt het middagoverschot thuis tot de avond, en dat is bij dit aandeel zonnedaken de grootste winst die er in Wjelsryp te halen valt.

85 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Wjelsryp 73 procent zonnestroominstallaties bij, van 44 naar 76. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 27 procent, van 1.480 naar 1.080 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 193 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Wjelsryp: 2 personen, 3.020 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.830 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 515 in het eerste jaar, gemiddeld € 611 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,5 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Wjelsryp is 1.080 kubieke meter per woning per jaar, 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.480 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Wjelsryp meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Wjelsryp de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Wjelsryp tot een landelijke omgeving.

Met 1.830 kWh teruglevering per woning zit Wjelsryp tussen de buurdorpen in: Zweins levert het meest terug (2.170 kWh), Spannum het minst (1.460 kWh). In aandeel zonnedaken (61 procent) zit Wjelsryp tussen Winsum (62 procent) en Spannum (50 procent) in.