68% vrijstaand, 8% rijtjeshuizen in Schettens.
Ruimte voor een grotere batterij.

Schettens is een klein dorp: 102 woningen, 100 huishoudens en 225 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. Van die woningen is 94 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 68 procent van de woningen staat vrij, nog eens 21 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Geen van de woningen is jonger dan tien jaar; bij elke installatie hier kijkt de schouw dus naar een bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 321.000 waard (WOZ), 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Schettens neemt met 3.550 kWh per jaar 67 procent meer af dan een hoekwoning (2.130 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Een woning in Schettens nam in 2024 gemiddeld 3.183 kWh stroom van het net af, 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Súdwest-Fryslân zit op 2.500 kWh.

Daar staat 2.278 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Schettens is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.278 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp op plek 21 van 83 in teruglevering per woning.

Met 68 procent vrijstaande woningen en 8 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Schettens een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.183 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Ook de teruglevering valt op: 2.278 kWh per woning per jaar, ruim twee derde van de afname van 3.183 kWh. Dat overschot is precies wat een batterij voor de avond bewaart.

Het aantal zonnestroominstallaties in Schettens is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 16 naar 48, 200 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 26 procent, van 1.599 naar 1.187 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 102 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Schettens: 2 personen, 3.183 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.278 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 554 in het eerste jaar en gemiddeld € 653 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Schettens 1.187 kubieke meter per jaar, 29 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.599 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.136 kWh) vrijwel gelijk gebleven.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Schettens meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Schettens is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Schettens een landelijke omgeving.

Met 2.278 kWh teruglevering per woning zit Schettens tussen de buurdorpen in: Hichtum levert het meest terug (2.800 kWh), Schraard het minst (1.410 kWh).