92% van Westhoek woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Westhoek is een klein dorp: 131 woningen, 120 huishoudens en 255 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 92 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

De woningvoorraad is typisch dorps: 89 procent van de woningen staat vrij, nog eens 11 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 234.000 waard (WOZ), 19 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Westhoek neemt gemiddeld 2.100 kWh af, een vrijstaande woning 3.320 kWh, 58 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Westhoek.

In Westhoek is 92 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.030 kWh teruglevering per woning op 3.180 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Verder staat 89 procent van de woningen in Westhoek vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Westhoek 50 procent zonnestroominstallaties bij, van 14 naar 21. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 25 procent, van 1.650 naar 1.240 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Westhoek stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

De stroomafname per woning in Westhoek steeg sinds 2020 van 3.010 kWh naar 3.180 kWh in 2024, 6 procent meer; daarmee zit het dorp 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.030 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.030 kWh uit de rekening van Westhoek.

Het gaat hard: van 14 installaties in 2020 naar 21 in 2022, een groei van 50 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Westhoek op 30 procent van de daken; in de gemeente Waadhoeke als geheel is dat 50 procent, dus 20 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 21 installaties met samen 101 kWp, gemiddeld 4,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp op plek 30 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 40 van 41 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 131 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Westhoek: 2 personen, 3.180 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.030 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 442 in het eerste jaar en gemiddeld € 539 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

In Westhoek gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (St.-Jacobiparochie, Firdgum, Minnertsga, Tzummarum, Wier): 1.030 kWh, terwijl Firdgum op 2.230 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 30 procent het laagst van de buurt; Minnertsga zit op 58 procent.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Westhoek is 1.240 kubieke meter per woning per jaar, 36 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.650 kubieke meter: 25 procent minder gas per woning in vier jaar. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Westhoek meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Westhoek de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Westhoek tot een landelijke omgeving.