1.050 m³ gas per woning in Tzummarum, 8% al elektrisch.
Stap voor stap naar stroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Tzummarum is 1.050 kubieke meter per woning per jaar, 15 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.370 kubieke meter: 23 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.640 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Tzummarum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Tzummarum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Tzummarum een landelijke omgeving.

Tzummarum telt 652 woningen en 620 huishoudens, met 1.400 inwoners (gemiddeld 2,2 personen per huishouden). 69 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 75 procent van de voorraad, tegenover 11 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 4 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 250.000 waard (WOZ), 14 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Tzummarum neemt met 3.270 kWh per jaar 146 procent meer af dan een appartement (1.330 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

8 procent elektrisch verwarmde woningen naast 1.050 kubieke meter gas per woning: in Tzummarum lopen twee soorten huizen door elkaar. Voor de elektrisch verwarmde huizen telt de winter, en dan laadt een grote batterij (10 kWh of meer) 's nachts goedkoop op een dynamisch contract. Voor de huizen op gas telt de zomer: het zonoverschot van 1.220 kWh per woning vasthouden voor de avond. Een modulair systeem past bij allebei.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 20 procent tegenover 28 procent in de gemeente Waadhoeke. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Tzummarum is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 68 naar 206, 203 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 23 procent, van 1.370 naar 1.050 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Tzummarum gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Firdgum, Klooster Lidlum, Oosterbierum, Boer, Minnertsga): 1.220 kWh, terwijl Klooster Lidlum op 4.310 kWh zit. In aandeel zonnedaken (49 procent) zit Tzummarum tussen Minnertsga (58 procent) en Oosterbierum (43 procent) in.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Tzummarum: 2 personen, 2.680 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.220 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 443 in het eerste jaar, gemiddeld € 531 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,9 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Tzummarum nam in 2024 gemiddeld 2.680 kWh stroom van het net af, 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Waadhoeke zit op 2.610 kWh.

Tegenover die afname staat 1.220 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.220 kWh uit de rekening van Tzummarum.

De zonnestroom in Tzummarum is jong: in 2018 stonden er 68 installaties, in 2022 206, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 106 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 47 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Tzummarum heeft 49 procent zonnepanelen, 3 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 206 installaties met samen 753 kWp, gemiddeld 3,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp gedeeld op plek 19 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 35 van 41 in teruglevering per woning.