1.070 m³ gas per woning in St.-Jacobiparochie.
Stap voor stap naar stroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in St.-Jacobiparochie is 1.070 kubieke meter per woning per jaar, 17 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.490 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in St.-Jacobiparochie meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in St.-Jacobiparochie is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is St.-Jacobiparochie een landelijke omgeving.

St.-Jacobiparochie telt 794 woningen en 800 huishoudens, met 1.695 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). 69 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 68 procent in de gemeente Waadhoeke.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 73 procent van de voorraad, tegenover 13 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 232.000 waard (WOZ), 20 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in St.-Jacobiparochie neemt met 3.030 kWh per jaar 150 procent meer af dan een appartement (1.210 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

1.070 kubieke meter gas per woning: in St.-Jacobiparochie zit een groot deel van de energierekening nog in de gasmeter. Wie de komende jaren een (hybride) warmtepomp neemt, ziet dat verbruik naar stroom verhuizen, vooral in de winter en in de avond. Een thuisbatterij die dan al staat, laadt op goedkope uren en voedt de warmtepomp op de dure; nu al vangt hij het zonoverschot van 1.150 kWh per woning voor de avond.

Verder staat 49 procent van de woningen in St.-Jacobiparochie vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in St.-Jacobiparochie is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 51 naar 236, 363 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.490 naar 1.070 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.150 kWh teruglevering per woning zit St.-Jacobiparochie tussen de buurdorpen in: Minnertsga levert het meest terug (1.470 kWh), Westhoek het minst (1.030 kWh). In aandeel zonnedaken (49 procent) zit St.-Jacobiparochie tussen Minnertsga (58 procent) en Westhoek (30 procent) in.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van St.-Jacobiparochie: 2 personen, 2.510 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.150 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 417 in het eerste jaar, gemiddeld € 500 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,6 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in St.-Jacobiparochie daalde sinds 2020 van 2.710 kWh naar 2.510 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 4 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Waadhoeke (2.610 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.150 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat St.-Jacobiparochie afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.150 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in St.-Jacobiparochie is jong: in 2018 stonden er 51 installaties, in 2022 236, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 161 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 77 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in St.-Jacobiparochie heeft 49 procent zonnepanelen, 3 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 236 installaties met samen 941 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Waadhoeke staat het dorp gedeeld op plek 19 van 30 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 37 van 41 in teruglevering per woning.