Zonnestroom uit Wapserveen.
Ook als de zon weg is.

Wapserveen telt 337 woningen en 355 huishoudens, met 830 inwoners. 92 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 60 procent van de woningen staat vrij, nog eens 28 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 451.000, 16 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Wapserveen neemt gemiddeld 2.400 kWh af, een vrijstaande woning 4.080 kWh, 70 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Wapserveen.

Een woning in Wapserveen nam in 2024 gemiddeld 3.630 kWh stroom van het net af. Dat is 20 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Westerveld (3.020 kWh) en 33 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.810 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Wapserveen afneemt. Ter vergelijking: in Drenthe is dat gemiddeld 1.272 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.810 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Wapserveen heeft 53 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Drenthe. In 2022 telde het CBS hier 118 installaties met samen 612 kWp, gemiddeld 5,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Wapserveen is jong: in 2018 stonden er 53 installaties, in 2022 118, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 55 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 44 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Westerveld staat het dorp op plek 14 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 7 van 19 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Wapserveen: 2 personen, 3.630 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.810 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 530 in het eerste jaar en gemiddeld € 633 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Wapserveen is 1.300 kubieke meter per woning per jaar, 34 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.870 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.690 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 12 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Wapserveen hebben gemiddeld 1,4 auto's (Drenthe: 1,3). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Wapserveen. Het CBS rekent Wapserveen tot een landelijke omgeving.

De richting in Wapserveen is duidelijk: 123 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Frederiksoord, Vledder, Uffelte, Nijensleek, Darp zit Wapserveen met zijn teruglevering in de middenmoot (1.810 kWh tegenover 2.040 kWh in Nijensleek), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.