Zonnestroom uit Uitwellingerga.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Uitwellingerga nam in 2024 gemiddeld 2.560 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.390 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Uitwellingerga afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Uitwellingerga is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.390 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Uitwellingerga heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 94 installaties met samen 362 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Uitwellingerga is jong: in 2018 stonden er 24 installaties, in 2022 94, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp op plek 4 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 63 van 83 in teruglevering per woning.

De richting in Uitwellingerga is duidelijk: 292 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 27 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Uitwellingerga telt 187 woningen en 175 huishoudens, met 340 inwoners. 84 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 83 procent van de voorraad, tegenover 6 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 481.000, 60 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Uitwellingerga neemt gemiddeld 1.110 kWh af, een appartement 2.900 kWh, 161 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Uitwellingerga.

Vergeleken met de omliggende dorpen Oppenhuizen, Boornzwaag, Goingarijp, Broek, Offingawier zit Uitwellingerga met zijn teruglevering in de middenmoot (1.390 kWh tegenover 3.150 kWh in Broek), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Uitwellingerga is 1.160 kubieke meter per woning per jaar, 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.580 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.040 kWh naar 2.560 kWh (16 procent). 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Uitwellingerga hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Uitwellingerga de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Uitwellingerga tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Uitwellingerga: 2 personen, 2.560 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.390 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 453 in het eerste jaar en gemiddeld € 540 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.