€ 481.000 WOZ in Uitwellingerga, € 300.000 in de gemeente.
Groot huis, groot dak, grote winst.

Uitwellingerga is een klein dorp: 187 woningen, 175 huishoudens en 340 inwoners, gemiddeld 2,0 per huishouden. Van die woningen is 84 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 83 procent van de voorraad, tegenover 6 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 481.000 waard (WOZ), 66 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Uitwellingerga neemt gemiddeld 1.110 kWh af, een appartement 2.900 kWh, 161 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Uitwellingerga.

Met een WOZ-waarde van € 481.000 tegenover € 300.000 in de gemeente staan in Uitwellingerga de ruimere huizen van Súdwest-Fryslân. Zo'n huis levert 1.390 kWh per jaar terug: het dak maakt op een zonnige middag meer dan het huis gebruikt. Een pakket van 10 tot 16 kWh houdt dat overschot tot de avond vast, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 12 procent tegenover 39 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Uitwellingerga is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 24 naar 94, 292 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 27 procent, van 1.580 naar 1.160 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Uitwellingerga stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Aan aardgas verbruikt een woning in Uitwellingerga 1.160 kubieke meter per jaar, 26 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.580 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Uitwellingerga hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Uitwellingerga de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Uitwellingerga tot een landelijke omgeving.

Met 1.390 kWh teruglevering per woning zit Uitwellingerga tussen de buurdorpen in: Broek levert het meest terug (3.150 kWh), Boornzwaag het minst (1.030 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen deelt Uitwellingerga de eerste plek in de buurt met Broek: 58 procent.

De stroomafname per woning in Uitwellingerga daalde sinds 2020 van 3.040 kWh naar 2.560 kWh in 2024, 16 procent minder; daarmee zit het dorp vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.390 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Uitwellingerga is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.390 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Uitwellingerga is jong: in 2018 stonden er 24 installaties, in 2022 94, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Uitwellingerga op 58 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 13 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 94 installaties met samen 362 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp op plek 4 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 63 van 83 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 187 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Uitwellingerga: 2 personen, 2.560 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.390 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 453 in het eerste jaar, gemiddeld € 540 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,7 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis: met een warmtepomp, een elektrische auto, een ander dak of een 3-fase-aansluiting valt de som anders uit. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.